بررسی فیلم Ferrari | غرش بی‌رحم اتومبیل‌ها

[ELSA]

این شی‌گرایی در لا به لای سکانس‌های مختلف فیلم دیده می‌شود و حتی تأثیری عمیق بر شخصیت انزو فراری نیز گذاشته است؛ در دنیای صنعتی همواره یک سری مولفه‌ی جزئی منجر به کارکرد یک کلیت بزرگ‌تر می‌شوند؛ به عبارت دیگر، تمامی اجزا به صورتی چیده می‌شوند تا هدفی نهایی به وقوع بپیوندد؛ مان از اتومبیل‌های شرکت فراری به شکلی نمادین استفاده کرده است تا این مفهوم را نمایش بدهد. همین کارکردگرایی بر روحیه‌ی بازار و رقابت هم حاکم است. حال سوال این است اگر فردی بخواهد در این رقابت باقی بماند نباید از همین جنس باشد؟ انزو فراری شخصیتی می‌باشد که چنین روحیه‌ای بر او غالب شده، اما زمانی که دقیق‌تر نگاه می‌کنیم مسئله‌ی بنیادیِ بحران هویت در زیرلایه‌ی داستان فیلم در حال روایت است.

 

[ELSA]

انزو فراری؛ مردی عمل‌گرا و کاریزماتیک یا یک نتیجه‌ی ناگزیر از دنیای صنعتی؟​

در آثار مایکل مان همیشه شخصیتی وجود دارد که بدون تأثیر گرفتن از احساساتش، دست به عمل می‌زند و همواره هدف، وسیله را برای او توجیه می‌کند؛ نیل با بازی رابرت دنیرو در Heat، فرانک در فیلم Thief و وینسنت در Collateral از نمونه‌های بسیار خوبِ این تیپ شخصیتی هستند. انزو فراری را نیز می‌توان در همین رده قرار داد. برای بینندگان دیدن این شخصیت‌ها بر روی صحنه‌ها و خونسردی‌شان جذاب است و آن‌ها را کاریزماتیک و عمل‌گرا تلقی می‌کنند، اما در زیر لایه‌ی فلسفه‌ی طرح آن‌ها سوالی مطرح می‌شود که درگیر کننده است: این تیپ شخصیت‌ها صرفاً وجود دارند چون عمل‌گرا بودن یک راه حل برای روبرو شدن با دنیای بیرون است؟

 

[ELSA]

انزو فراری در صحبت با معشوقه‌اش می‌گوید که پس از مرگ خانواده‌اش به دور خودش یک دیوار کشید و در جایی دیگر می‌گوید که تنها بدی را*ب*طه‌اش با او، ساعت‌های دوری می‌باشد. در طی این صحبت‌ها به خوبی مشخص می‌شود که صرفاً با یک روایت از زندگی فراری روبرو نیستیم و مسائلی عمیق‌تر هم از طریق پرداختن به او در زیرلایه‌ی داستان وجود دارد؛ فراری برای تبدیل کردن کمپانی فراری و برنده بودن در رقابت‌ها، نیاز داشته تا تبدیل به یک موجود سنگی بشود که احساسات آخرین محرک برای تصمیم‌گیری‌هایش هستند. با این حال، زمانی که از کمپانی دور می‌شویم و به قلعه‌ی شخصی‌اش در فضای روستایی می‌رویم، شاهد جنبه‌ی دیگری از شخصیتش هستیم که توانایی بروز احساسات و دوست داشتن هم دارد. در لایه‌ی میانی نیز را*ب*طه‌ی او با لارا قرار دارد که به دلیل درگیر شدن با دنیای کاپیتالیستی، شکرآب شده است؛ آن‌ها در عین دوست داشتن یک‌دیگر، به دلیل فضای بیرونی دائم وارد نزاع و بحث با یکدیگر می‌شوند

 

[ELSA]

انزو فراری در صحبت با معشوقه‌اش می‌گوید که پس از مرگ خانواده‌اش به دور خودش یک دیوار کشید و در جایی دیگر می‌گوید که تنها بدی را*ب*طه‌اش با او، ساعت‌های دوری می‌باشد. در طی این صحبت‌ها به خوبی مشخص می‌شود که صرفاً با یک روایت از زندگی فراری روبرو نیستیم و مسائلی عمیق‌تر هم از طریق پرداختن به او در زیرلایه‌ی داستان وجود دارد؛ فراری برای تبدیل کردن کمپانی فراری و برنده بودن در رقابت‌ها، نیاز داشته تا تبدیل به یک موجود سنگی بشود که احساسات آخرین محرک برای تصمیم‌گیری‌هایش هستند. با این حال، زمانی که از کمپانی دور می‌شویم و به قلعه‌ی شخصی‌اش در فضای روستایی می‌رویم، شاهد جنبه‌ی دیگری از شخصیتش هستیم که توانایی بروز احساسات و دوست داشتن هم دارد. در لایه‌ی میانی نیز را*ب*طه‌ی او با لارا قرار دارد که به دلیل درگیر شدن با دنیای کاپیتالیستی، شکرآب شده است؛ آن‌ها در عین دوست داشتن یک‌دیگر، به دلیل فضای بیرونی دائم وارد نزاع و بحث با یکدیگر می‌شوند

 

[ELSA]

طبق شواهد بالا، پس تقریباً مشخص است که مان در این فیلم هم به مضمونی پرداخته که در دیگر آثارش نیز مشاهده می‌شود: تقابل فرد و جامعه؛ در دنیای مدرن و غالب شدن صنایع، اهمیت فرد و جایگاهش کم‌رنگ‌ و کم‌رنگ‌تر شده است تا حدی که خیلی راحت منجر به گم‌شدگی و بحران هویت می‌شود. قلعه‌ی روستایی انزو فراری و زندگی مخفی‌اش، راه حلی می‌باشد که او برای گریز از سر و صدا و بی‌رحمی دنیای بیرون به آن پناه می‌برد.

 

[ELSA]

به استفاده‌ی سمبلیک محیط روستایی و محیط شهری نیز نباید بی‌توجه بود؛ تقابل این محیط‌ها در بطن فیلم فراری قرار دارد و کمک شایانی به انتقال پیام‌هایش کرده است. محیط‌های روستایی جایی می‌باشد که از تمامی سر و صداها، ساختمان‌ها، دنیای صنعتی، حضور نشریات، رقابت مالی و… دور می‌شویم و به قلعه‌ای می‌رویم که هیچ‌کدام‌شان توان نفوذ به آن را ندارند.

 

[ELSA]

مودنا؛ نقش و نگار ایتالیایی​

شهر کوچک مودنا جایی‌ست که اتومبیل‌ها تخته گاز می‌روند و هنرمندی مان در کارگردانی به رخ کشیده شده است. اکثر قاب‌های فیلم در فضای شهر مودنا هستند و به خوبی توانسته‌اند اتمسفر ایتالیاییِ پیرامون زندگی فراری را به نمایش بدهند. کمپانی‌های بزرگ دیگر اتومبیل‌سازی در دهه‌ی 50 میلادی مثل فیات و مازراتی نیز در چنین فضایی رشد کرده بودند؛ اشاره و حضور آن‌ها یک معجون جالب به‌وجود آورده است: ایتالیا، کاپیتالیسم، اتومبیل و غرش موتورها

 

[ELSA]

فرهنگ ایتالیایی نیز گاه حضور دارد؛ یکی از نمود‌های آن سکانسی می‌باشد که در آن شاهد حضور انزو فراری در یک تئاتر و تماشای نمایش اپرا هستیم و همزمان خاطراتش را می‌بینیم که اشاره‌ای به جنگ جهانی و خرابی‌های آن دارد. شخصیت‌ها با لهجه‌ای صحبت می‌کنند که به گویش ایتالیایی نزدیک است؛ شاید انتخاب پنه‌لوپه کروز به دلیل آشنایی با لاتین بهتر از این نمی‌شده، او واقعاً می‌درخشد. برای آدام درایور البته کمی چالش وجود داشت که به خوبی از پس آن برآمده است. بطور کلی فیلم به هویت ایتالیایی توانسته وفادار بماند.

 

[ELSA]

آدام درایور در نقش انزو فراری با چالشی سخت روبرو بود، چرا که با شخصیتش اختلاف سنی چشم‌گیری دارد. با این حال، آدام او به خوبی توانسته در نقش خود جا خوش کند تا حدی که فاصله‌ی بین شخصیت و بازیگر محو می‌شود. زمانی که شخصیت سرد و کاریزماتیک انزو فراری را درک کنید، متوجه خواهید شد که اکتینگ درایور صرفاً خشک و سرد نیست، بلکه بازتاب‌کننده‌ی عمق شخصیتی انزو فراری می‌باشد.

 

[ELSA]

جمع بندی​

فیلم فراری، جدیدترین اثر مایکل مان بطور کلی همان چیزی می‌باشد که از این کارگردان انتظار داریم؛ فیلمی‌ست که سبک و سیاق دیگر فیلم‌هایش را دارد. در عین روایت کردن برهه‌ای مهم از زندگی انزو فراری، به مضامینی می‌پردازد که امضای کار او هستند. همه‌چیز در سطحی بسیار بالا قرار دارد؛ از صحنه‌پردازی‌ها و قاب‌ها گرفته تا بازی جذاب آدام درایور و پنه‌لوپه کروز و تا موسیقی‌ها و اتمسفر ایتالیایی حاکم بر فیلم. فراری یکی از آثار شاخص هالیوود در ماه‌های اخیر است.