تاریخی الیزابت یکم

[AVA]

الیزابت یکم (Elizabeth I) آخرین فرمانروا از دودمان تودور بود و طولانی‌ترین دوران سلطنت را در میان اعضای این خاندان داشت. وی فرمانروایی پرفرازونشیبی داشت و تأثیرش بر تاریخ و فرهنگ، نام عصر الیزابتی را به این دوره بخشید.
الیزابت یکم 7 سپتامبر 1533 در کاخ پلاسنتیا، گرینویچ، انگلستان متولد شد و در 69 سالگی (24 مارس 1603) درگذشت.
سلطنت وی بر انگلستان و ایرلند، از 17 نوامبر 1558 تا زمان درگذشت او ادامه یافت.
آرامگاه او در کلیسای وست مینستر قرار دارد.
امضا:
​

 

[AVA]

الیزابت تنها فرزند دوام‌آوردهٔ هنری هشتم از همسر دومش آن بولین بود. در دو سالگی، ازدواج والدینش فسخ شد، مادرش اعدام گردید و الیزابت نامشروع اعلام شد. با این حال، هنری در ده سالگی او را دوباره در صف جانشینی قرار داد. پس از مرگ هنری در 1547، برادر ناتنی الیزابت یعنی ادوارد ششم به سلطنت رسید و تا مرگش در 1553 حکومت کرد. ادوارد تاج‌وتخت را به دخترعموی پروتستانش، لیدی جین گری، واگذار کرد و دو خواهر ناتنی‌اش، ماری و الیزابت، را نادیده گرفت. وصیت او به‌سرعت کنار گذاشته شد و ماری کاتولیک به سلطنت رسید و جین برکنار شد. در دوران سلطنت ماری، الیزابت نزدیک به یک سال به ظن حمایت از شورشیان پروتستانی زندانی شد.
با مرگ ماری در 1558، الیزابت به تخت نشست و کوشید با مشورت خردمندانه حکومت کند. او به گروهی از مشاوران مورد اعتماد، به‌ویژه ویلیام سسیل (بارون برگلی)، تکیه داشت. یکی از نخستین اقداماتش تأسیس کلیسای پروتستان انگلستان بود که خود فرماندار عالی آن شد. این سازوکار که بعدها «توافق دینی الیزابتی» نام گرفت، به تدریج به کلیسای انگلستان تکامل یافت. انتظار می‌رفت الیزابت ازدواج کند و وارثی به‌جا گذارد، اما هرگز چنین نکرد. پس از مرگش، پسرعمویش جیمز ششم اسکاتلند جانشین او شد.
الیزابت در زمینهٔ نظارت بر حکومت، میانه‌روتر از پدرش و خواهر و برادر ناتنی‌اش بود. یکی از شعارهای او «video et taceo»(«می‌بینم و هیچ نمی‌گویم») بود. در مسائل مذهبی، نسبتاً شکیبا بود و از آزار و اذیت سازمان‌یافته پرهیز می‌کرد. پس از آنکه پاپ در 1570 او را نامشروع اعلام کرد و کاتولیک‌های انگلیسی را از وفاداری به او معاف دانست، چندین توطئه جانش را تهدید کرد که همگی با کمک دستگاه اطلاعاتی فرانسیس والزیگهام ناکام ماند. در سیاست خارجی، محتاطانه میان قدرت‌های بزرگ فرانسه و اسپانیا حرکت می‌کرد و تنها به‌طور نیم‌بند از چند لشکرکشی ناکام در هلند، فرانسه و ایرلند پشتیبانی نمود. تا میانهٔ دههٔ 1580، انگلستان ناگزیر وارد جنگ با اسپانیا شد.
در سال‌های پایانی، الیزابت ستوده می‌شد و پیرامون او نوعی کیش شخصیتی شکل گرفت که در نقاشی‌ها، نمایش‌ها و ادبیات آن روزگار بازتاب یافت. عصر الیزابتی به شکوفایی نمایشنامه‌نویسانی چون ویلیام شکسپیر و کریستوفر مارلو، دلاوری دریانوردانی چون فرانسیس دریک و والتر رالی، و شکست ناوگان اسپانیایی آرمادا شهرت دارد. برخی تاریخ‌نگاران او را فرمانروایی زودخشم و بعضاً دو دل دانسته‌اند که بخت یار او بود. در اواخر سلطنت، رشته‌ای از مشکلات اقتصادی و نظامی محبوبیتش را کاهش داد. در عصری که دولت متزلزل و محدود و پادشاهان در کشورهای همسایه با مشکلات داخلی که حتی تاج‌وتختشان را تهدید می‌کرد روبه‌رو بودند، الیزابت نقش‌آفرینی کاریزماتیک و بازمانده‌ای سرسخت بود. پس از حکم‌فرمایی کوتاه‌مدت برادر و خواهر ناتنی‌اش، دورهٔ 44 سالهٔ الیزابت بر تخت ثبات خوبی را برای قلمروی پادشاهی به ارمغان آورد و نیز به شکل‌گیری حس هویت ملی کمک کرد.​