مکانیزم تنفس

[سون آی]

تنفس اکسیژن موجود در هوا را به درون ریه‌ها برده و در تماس نزدیک با خون، اکسیژن به خون انتقال یافته و توسط دستگاه گردش خون به تمامی قسمت‌های مختلف بدن منتقل می‌گردد. در همین زمان، دی‌اکسیدکربن (CO2) موجود در خون که از تمامی قسمت‌های بدن جمع آوری می‌گردد به ریه‌ها منتقل شده و با بازدم از دستگاه تنفس خارج می‌شود

 

[سون آی]

سیستم تنفس شامل ۴ فرایند اصلی است:
تهویه ریوی (Pulmonary Ventilation): حرکت هوا به درون شش‌ها و تخلیه آن و تبادل پیوسته گازها.
تنفس بیرونی (External Respiration): حرکت اکسیژن از شش‌ها به خون و دی‌اکسیدکربن از خون به ریه‌ها.
انتقال گازهای تنفسی (Transport of Respiratory Gases): انتقال اکسیژن از شش‌ها به سلول‌های بافت‌های بدن و دی‌اکسیدکربن از این سلول‌ها به ریه‌ها. این انتقال با سیستم گردش خون تکمیل می‌شود.

 

[سون آی]

تنفس درونی (Internal Respiration): حرکت اکسیژن از خون به سلول‌ها و دی‌اکسیدکربن از سلول‌ها به خون.

 

[سون آی]

ریه‌ها
ریه بخشی از دستگاه تنفس است که تبادل اکسیژن و دی‌اکسیدکربن در آن صورت می‌پذیرد و در برگیرنده نایژک‌ها، کیسه‌های هوایی می‌باشد. ریه از دو بخش ریه سمت راست و ریه سمت چپ تشکیل شده است. ریه سمت راست به سه قسمت اصلی و ریه سمت چپ به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود.

 

[سون آی]

دو ریه انسان بالغ در مجموع حدود ۱٫۳ کیلوگرم سنگینی دارند و البته ریه سمت راست سنگین‌تر است. ریه‌ها در بخش انتهایی راه هوایی پایینی‌ هستند که آغاز آن در نای است و به شاخه‌های نایژه و نایژک می‌رسد که هوا را با دَم و از مسیر راه هوایی به داخل می‌کشد. فرایند تبادل گاز در کیسه هوایی روی می‌دهد. دو ریه با هم، نزدیک به ۲۴۰۰ کیلومتر راه هوایی و ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون کیسه هوایی دارند که سطحی در حدود 100 متر مربع را می‌پوشانند. این سطح بزرگ برای تبادل گازی در تنفس و رساندن اکسیژن به ریه‌ها و خارج کردن دی‌اکسیدکربن ضروری است.

 

[سون آی]

هر ریه در یک پرده جنب جای گرفته که اجازه می‌دهد دیواره‌های بیرونی و درونی در هنگام تنفس روی هم لیز بخورند بدون آنکه اصطکاک زیادی پدید آید. پرده جنب دارای دو لایه می‌باشد که از جنس بافت همبند است فضای آن را مایعی می‌پوشاند که فشار آن از فشار هوای بیرون کمتر است در نتیجه حتی در هنگام بازدم عمیق نیز باعث بازماندن ریه‌ها می‌شود. همچنین این پرده، ریه‌ها را به بخش‌هایی به نام لوب تقسیم می‌کند. ریه سمت راست، سه لوب و ریه سمت چپ، دو لوب دارد. خود لوب‌ها به بخش‌های کوچکتر تقسیم می‌شوند. ریه حالتی اسفنج‌گونه دارد به دلیل اینکه بیشتر آن را کیسه‌های هوایی فرا گرفته این کیسه‌ها به ریه‌ها ساختاری اسفنج‌گونه و ارتجاعی می‌دهند.

 

[سون آی]

در ریه‌ها گلبول‌های قرمز خون اکسیژن را دریافت می‌کنند و به دیگر سلول‌های بدن می‌رسانند. ریه‌ها به شکل نیمه مخروطی هستند و قسمت‌های طرفی حفره سینه را پر می‌کنند. هرکدام از آن‌ها در داخل یکی از کیسه‌های جنب جای گرفته‌اند. قاعده ریه‌ها روی پرده دیافراگم (ماهیچه‌ای که حفره سینه و حفره شکم را از هم جدا می‌کند) قرار گرفته و قله ریه‌ها مجاور دنده اول است. ریه راست از ۳ قطعه (لوب) و ریه چپ از ۲ قطعه (لوب) تشکیل شده‌است. ریه سمت راست کوتاه و قطور، و ریه چپ باریک و بلند است. نایژک‌ها در ریه‌ها به حباب‌های هوایی کوچکی به نام کیسه هوایی ختم می‌شوند. کیسه‌های هوایی دارای مویرگ‌های فراوانی هستند و تعویض اکسیژن هوا با دی‌اکسید کربن خون داخل این حفره‌ها انجام می‌شود.

 

[سون آی]

به نام‌های ریه راست و چپ که هر ریه از دو یا سه لوب تشکیل شده‌ است. هوا از طریق نای و نایژه وارد ریه می‌شود. خون از طریق سرخرگ‌های ریوی وارد ریه شده و از طریق سیاهرگ ریوی خون اکسیژن‌دار خارج می‌شود

 

[سون آی]

ریه کودکان صورتی رنگ است ولی ریه بزرگسالان به علت ذرات خارجی مثل دود و غبار وارد شده از راهِ تنفس خاکستری رنگ می‌باشد. بافت ریه‌ها می‌تواند در اثر شماری از بیماری‌های تنفسی آسیب ببیند از آن جمله می‌توان به عفونت ریه و سرطان ریه اشاره کرد. بیماری‌های مزمن انسدادی ریه مانند برونشیت می‌توانند با عواملی مانند سیگار کشیدن یا قرارگیری در برابر مواد سمی مانند گرد زغال، پنبه نسوز و غبار بلور سیلیسیم دی‌اکسید مرتبط باشند.