نقد و بررسی غریزه

[HOury]

فیلم غریزه داستان کامران، نوجوانی عاشق سینما را روایت می‌کند که در روستاهای اطراف تهران زندگی می‌کند. او در همان دقایق ابتدایی فیلم با آتیه، دختری هم‌سن‌وسال خود، آشنا می‌شود و این آشنایی خیلی زود به را*ب*طه‌ای سرشار از شیطنت‌، کنجکاوی و احساسات عاشقانه تبدیل می‌شود. فیلم از همان ابتدا تلاش می‌کند با فضایی فانتزی، طنزآلود و نوستالژیک، تصویری رؤیایی از نخستین عشق نوجوانی بسازد که در آن دو شخصیت اصلی بدون نظارت جدی خانواده‌ها، در فضای خانۀ ویلایی کامران و پدرش پرسه می‌زنند، با هم گفت‌وگو می‌کنند، رؤیاهایشان را می‌سازند و دنیای مشترک خود را شکل می‌دهند.

در این بخش از فیلم، تمرکز روایت بیش از هر چیز بر شکل‌گیری را*ب*طه میان کامران و آتیه است. کامران بسیاری از رفتارها و الگوهای ذهنی خود را از فیلم‌هایی که دیده می‌گیرد و برای جلب توجه آتیه می‌کوشد خود را به قهرمانان سینمای کلاسیک شبیه کند. از سوی دیگر، آتیه نیز شخصیتی بازیگوش، جسور و تا حدی ساختارشکن دارد و با رفتارها و دیالوگ‌هایش مسیر این را*ب*طه را پیش می‌برد. حاصل این دو شخصیت، روایتی است که تا حدود یک ساعت نخست فیلم یک فانتزی عاشقانه دربارۀ تجربۀ نخستین احساسات عاشقانۀ نوجوانی به نظر می‌رسد.

 

[HOury]

نوجوان ایرانی در واقعیت این‌گونه نیست؛ او در زیست‌بوم خودش بسیاری از آن تابوشکنی‌هایی را که این فیلم به تصویر می‌کشد، انجام نمی‌دهد. چرا؟ چون زیست‌بوم نوجوان ایرانی اساساً اقتضای چنین رفتارهایی را ندارد. پدر و مادرها فرزندانشان را طوری تربیت می‌کنند که دختر و پسر معمولاً این‌قدر صمیمی و به‌اصطلاح جیک‌توجیک نیستند.

جالب اینجاست که این مسئله در خانواده‌های غیرمذهبی هم معمولاً رایج است و شاید ارتباط چندانی به مذهب نداشته باشد. شما اگر به گذشتۀ ایرانی‌ها در دوران پیش از اسلام نیز نگاه کنید، می‌بینید که انگار مردان ایرانی نوعی غیرت داشتند؛ هرچند امروز ما به آن غیرت می‌گوییم و در آن زمان تفسیر دیگری از آن می‌شد، اما همان ویژگی باعث می‌شد جلوی چنین تابوشکنی‌هایی گرفته شود.